السيد عبد الحسين الطيب
307
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
و يستصبح بمصباحه و لا يلتمس الهدى فى غيره اللهم فكما نصبت به محمدا علما للدلالة عليك و انهجت بآله سبل الرضا اليك فصل على محمد و آله ميگويند اطاعت كنند و هر چه ميكنند عمل نمايند نه زيادهروى كه بدعت در دين بگذارند و نه كوتاهى كه يكى از امور دين را منكر شوند . ( و يستصبح بمصباحه ) مصباح چراغ است و لاله و لام و چيزهايى كه روشنايى ميدهد مأخوذ از ماده صبح است كه عالم را روشن و استصباح طلب روشنائيست كه از نور او استضائه كنند و اين داراى شرائطى است يكى آنكه انسان كور نباشد زيرا كور استضائه نميكند . ديگر آنكه خواب نباشد . سيم آنكه روى چشم بسته نباشد . چهارم آنكه حاجبى بين او و چراغ مثل جدار و نحوه نباشد . پنجم چشمش باز باشد و استصباح از مصباح قرآن هم اين شرائط را لازم دارد اگر چشم قلب كور باشد نميتواند استضائه كند مثل كفر و نفاق و شرك و ضلالت كه ميفرمايد صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ بقره آيه 17 فَهُمْ لا يَعْقِلُونَ بقره آيه 166 اگر روى چشم را هوى و هوس و حب جاه و منال دنيا بسته باشند باز نميبيند كه ميفرمايد وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ يس آيه 8 و ميفرمايد فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ حج آيه 45 و ميفرمايد وَ جَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً جاثيه آيه 22 و اگر خواب غفلت او را گرفته باشد نمىبيند كه فرمودند ( الناس نيام فاذا ماتوا انتبهوا ) و اگر معاصى و صفات خبيثه صفحه قلب را سياه نكرده باشد كه در چشم بسته نشده باشد اگر اين موانع بر طرف شود ممكن است اينكه مصداق ( و يستصبح بمصباحه ) گردد . ( و لا يلتمس الهدى فى غيره ) مثل ارباب مذاهب باطله كه از غير قرآن طلب هدايت ميكنند مانند يهود كه از اين تورية رايج و كتب عهد قديمشان طلب هدايت ميكنند و نصارى از اناجيل اربعه و كتب عهد جديد خود طلب ميكنند و جوانان امروزه از تقليد اروپا طلب ميكنند و اهل ضلالت از رؤساء خود مثل خلفاء ثلاث و جماعتى از باب و بهاء و شيخيه از شيخ احمد و غير اينها و بسيارى از شيطان ( ترسم